Σπουδές με άρωμα Ευρώπης
Το θέμα των σπουδών είναι κάτι που απασχολεί λίγο-πολύ όλους τους νέους. Για τους μαθητές, είναι μία ανερχόμενη περιπέτεια γεμάτη νέες εμπειρίες. Για τους φοιτητές, πάλι, είναι μία έντονη πραγματικότητα που κρύβει αξέχαστες στιγμές, επαγγελματικές προοπτικές και μεγάλες αλλαγές... Αλλαγές όπως η μετακόμιση σε μια άλλη πόλη ή… μία ξένη χώρα για παράδειγμα. Γι’ αυτό ακριβώς θα μιλήσουμε κι εμείς σήμερα!
Ας τους γνωρίσουμε πρώτα:
Η Πέγκυ Καραγιάννη είναι ψυχολόγος και τα τελευταία χρόνια έχει επικεντρωθεί στο κομμάτι της εκπαίδευσης. Είναι απόφοιτος του τμήματος ψυχολογίας του Α.Π.Θ. και κατέχει Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου με τίτλο “MSc Inclusive and Special Education”. Έχει εργαστεί ως εκπαιδεύτρια σε Κέντρα δια Βίου Μάθησης και Σχολές Γονέων, καθώς και ως επιστημονική συνεργάτιδα του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Επίσης, έχει υπάρξει ψυχολόγος στην Ελληνική Αστυνομία, σε φορείς με μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικούς, με άτομα με αναπηρίες, με πρόσφυγες και με ψυχιατρικούς ασθενείς. Είναι υποψήφια διδάκτωρ στο Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Θεωρεί ότι αν μπορούμε να αλλάξουμε κάτι είναι μέσω της εκπαίδευσης και είναι ευγνώμων που μπορεί να εργάζεται σε αυτό το πεδίο.
Ο Αναστάσιος Καρακολίδης ζει και εργάζεται ως ερευνητής στο Δουβλίνο της Ιρλανδίας. Είναι απόφοιτος του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, με μεταπτυχιακές σπουδές στον τομέα των ποσοτικών μεθόδων και στατιστικών αναλύσεων από το Queen’s University Belfast του Ηνωμένου Βασιλείου και διδακτορικό στον κλάδο της εκπαιδευτικής αξιολόγησης από το Dublin City University της Ιρλανδίας. Η διδακτορική του διατριβή κέρδισε το βραβείο καινοτομίας που απονέμεται κάθε χρόνο από τον πρύτανη του Dublin City University. Έχει εργαστεί σε πολλές έρευνες στην Ελλάδα και το εξωτερικό, διδάσκει σε διάφορα πανεπιστημιακά ιδρύματα και έχει δημοσιεύσει μελέτες του σε έγκριτα διεθνή περιοδικά και συνέδρια.
Η Ελένη Τσιόφα μένει στο Λονδίνο εδώ και 4 χρόνια, σπουδάζοντας σχέδιο μόδας στο University of Arts of London. Η απόφαση της να σπουδάσει μόδα με στόχο μια καριέρα ως σχεδιάστρια ήταν η μεγαλύτερη αλλαγή στη ζωή της. Προηγουμένως, σπούδαζε βιολογία και ήθελε 2 χρόνια ακόμη για να αποφοιτήσει, αλλά δεν μπορούσε να φανταστεί το μέλλον της ως βιολόγος ούτε στο ελάχιστο. Χρειάστηκε πολύ θάρρος και πολύ μεγάλη προσπάθεια για να κάνει τα σωστά βήματα προς την αλλαγή.
Τι ήταν αυτό που σας έπεισε να κυνηγήσετε ένα πτυχίο/μεταπτυχιακό/διδακτορικό σε μια χώρα της Ευρώπης;
Πέγκυ:
Ήθελα να ζήσω την εμπειρία της εκπαίδευσης και σε μια άλλη χώρα και να αποκτήσω μια διαφορετική οπτική. Να δω πώς είναι το εκπαιδευτικό σύστημα στο εξωτερικό- και με αυτό εννοώ ευρύτερα τη φοιτητική ζωή σε μια άλλη χώρα. Πώς είναι οι καθηγητές, πώς γίνονται τα μαθήματα, να δω τις δικές μου δυνατότητες σε μια ξένη γλώσσα και την δική μου εξέλιξη μέσα σε αυτό. Ουσιαστικά, αυτό που με κινητοποίησε ήταν η αλλαγή. Ότι μέσα από μια τέτοια εμπειρία σε μια διαφορετική χώρα θα έβλεπα τις δικές μου δυνατότητες και θα μάθαινα καλύτερα εμένα.
Αναστάσης: Για να είμαι ειλικρινής, ήθελα να συνεχίσω με τις διδακτορικές μου σπουδές στην Ελλάδα. Στην χώρα μου είχα τους κατάλληλους συνεργάτες και μέντορες με τους οποίους θα μπορούσα να διενεργήσω έρευνα υψηλής ποιότητας στους τομείς των ενδιαφερόντων μου. Ωστόσο, όπως γνωρίζετε, ένα διδακτορικό είναι ένα μεγάλο ακαδημαϊκό ταξίδι (διάρκειας τουλάχιστον 3 ετών) και επομένως, απαιτεί πολλούς πόρους, οι οποίοι θα ήταν αδύνατον να εξασφαλιστούν στην Ελλάδα. Συνεπώς, έστρεψα το βλέμμα μου σε αγγλόφωνες ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένης και της Ιρλανδίας, όπου είχα ολοκληρώσει τις μεταπτυχιακές μου σπουδές για έναν χρόνο. Έτσι, όταν εντόπισα μια καλή υποτροφία στο Dublin City University του Δουβλίνου υπέβαλα την αίτησή μου χωρίς δεύτερη σκέψη. Λίγους μήνες αργότερα, έλαβα τα ευχάριστα νέα ότι μου απονεμήθηκε η υποτροφία κι έτσι ξεκίνησαν όλα.
Ελένη: Η απόφαση μου να ασχοληθώ με την μόδα και να χτίσω μια καριέρα ως σχεδιάστρια ήταν ο κυριότερος παράγοντας. Η μόδα ως τομέας είναι πολύ ασθενής στην Ελλάδα και δεν υπάρχει ουσιαστική εκπαίδευση που θα ωθήσει σε μια καριέρα. Έτσι, η απόφαση ήταν μονόδρομος. Το Λονδίνο είναι μια από τις μητροπόλεις της μόδας και της τεχνολογίας και παρέχει το μεγαλύτερο επίπεδο εκπαίδευσης σε σχετικούς τομείς. Επιπλέον, ένας ακόμη παράγοντας ήταν ο τρόπος ζωής και η άμεση πρόσβαση σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία με ανεπτυγμένη τεχνολογία.
Πώς νιώσατε τις τελευταίες στιγμές πριν την αναχώρηση σας για το Εδιμβούργο/ Δουβλίνο/Λονδίνο;
Πέγκυ: Πολύ ωραία ερώτηση. Ένιωσα ότι πρέπει να εγκαταλείψω μια χώρα που συνδέθηκα μαζί της. Τους ανθρώπους της, την καθημερινότητα της και το διαφορετικούς ρυθμούς της που πλέον είχα αφομοιώσει. Έντονα συναισθήματα, ειδικά όταν αυτή η χώρα και οι άνθρωποι της υπήρξαν πολύ φιλόξενοι.
Αναστάσης: Δεν θα ξεχάσω ποτέ εκείνες τις στιγμές! Νομίζω πως ένιωθα απλά ένα κενό. Έφευγα μόνος μου και άφηνα πίσω μου αγαπημένα πρόσωπα, χωρίς να ξέρω πότε θα τα ξαναδώ. Δεν γνώριζα κανέναν στην Ιρλανδία, δεν ήξερα αν θα μου αρκούν τα χρήματα της υποτροφίας και γενικά, δεν ήταν καθόλου εύκολο. Είχα όμως πίστη βαθιά μέσα μου πως όλα θα πάνε καλά.
Ελένη: Το τελευταίο 24ωρο πριν την αναχώρηση μου για το Λονδίνο ήταν η πιο έντονη μέρα της ζωής μου έως και σήμερα. Την ίδια μέρα η αδερφή μου ήταν στο μαιευτήριο και γεννούσε. Άρα όλες μου οι σκέψεις για το ταξίδι και ότι αφήνω πίσω καλύφθηκαν από αυτό το γεγονός. Ξαφνικά το να πω αντίο στα αγαπημένα μου πρόσωπα φάνηκε ένα τίποτα μπροστά στο να προλάβω να δω τον ανιψιό μου πριν φύγω για το αεροδρόμιο. Πράγμα που έκανε πιο εύκολη την μετάβαση μου.
Πώς ήταν η προσαρμογή σας στο Εδιμβούργο/Δουβλίνο/Λονδίνο από ακαδημαϊκή αλλά και κοινωνική άποψη;
Πέγκυ: Το Εδιμβούργο είχε μια πολύ ενεργή ελληνική κοινότητα οπότε αυτός ήταν ένας διευκολυντικός παράγοντας κοινωνικής προσαρμογής. Ενδεικτικά στο μεταπτυχιακό μου ήμασταν 16 άτομα 10 εκ των οποίων ήμασταν Ελληνίδες. Στο ακαδημαϊκό κομμάτι οι καθηγητές ήταν πολύ προσιτοί, κάτι το οποίο με βοήθησε πολύ να προσαρμοστώ και να ανταπεξέλθω στις απαιτήσεις του μεταπτυχιακού.
Αναστάσης: Ίσως έχετε ακούσει ότι εμείς στην Ελλάδα αποκαλούμε τους Ιρλανδούς Έλληνες του Βορρά (αυτό βέβαια δεν είναι κάτι που γνωρίζουν οι Ιρλανδοί). Λοιπόν, αυτό εν μέρει ισχύει. Θεωρώ ότι έχουμε αρκετά κοινά στοιχεία με τους Ιρλανδούς και, επομένως, δεν δυσκολεύτηκα να προσαρμοστώ κοινωνικά. Όσον αφορά την ακαδημαϊκή ζωή, τα πανεπιστήμια εδώ έχουν τις υποδομές και την εμπειρία στο πώς να υποδεχθούν και να βοηθήσουν τους φοιτητές που έρχονται από άλλες χώρες. Οπότε μπορώ να πω ότι η μετάβαση ήταν ομαλή.
Ελένη: Η προσαρμογή σε μια νέα χώρα όταν σπουδάζεις είναι πολύ πιο εύκολη απ’ ότι περιμένει κάποιος. Στο Λονδίνο το 70% των φοιτητών προέρχονται από άλλη χώρα, πράγμα που κάνει το εκπαιδευτικό σύστημα, και την μέριμνα του πανεπιστημίου προς τους φοιτητές να σχηματίζεται γύρω από αυτά τα δεδομένα. Δεν μπορώ να πω πως αντιμετώπισα σημαντικές δυσκολίες κοινωνικά, καθώς έμεινα σε φοιτητικές εστίες και γνώρισα κόσμο και έκανα φίλους πολύ γρήγορα. ‘Ένα εμπόδιο που για τον καθένα είναι διαφορετικό είναι το θέμα της γλώσσας, γιατί χρειάζεται κάποιο χρονικό διάστημα για να εξοικειωθεί κάποιος ώστε να χρησιμοποιεί μια ξένη γλώσσα στην καθημερινότητα, αλλά και ακαδημαϊκά.
Κατά τη διάρκεια των σπουδών σας, σκεφτήκατε ποτέ να επιστρέψετε στην Ελλάδα;
Πέγκυ: Τη δεύτερη εβδομάδα εκεί (ήταν ακόμα Σεπτέμβρης) είχα ήδη κλείσει το εισιτήριο επιστροφής για τις γιορτές των Χριστουγέννων! Μετά την επιστροφή όμως από τις γιορτές τον Γενάρη δεν σκέφτηκα την επιστροφή στην Ελλάδα. Είχα ήδη προσαρμοστεί και μου άρεσε η εμπειρία της ζωής σε μια άλλη χώρα.
Αναστάσης:Πάντα έχω στο μυαλό μου πως κάποια στιγμή, όσο είμαι νέος, θα ήθελα να επιστρέψω στην Ελλάδα. Όπως είναι λογικό, οι σπουδές μου είχαν τα πάνω και τα κάτω τους. Παρ’ όλα αυτά, κατά την διάρκεια των σπουδών μου δεν σκέφτηκα ούτε στιγμή να τα παρατήσω και να γυρίσω πίσω. Ήμουν πολύ ευχαριστημένος με τη νέα αρχή που είχα κάνει εδώ, οπότε δεν ήθελα να τα ακυρώσω όλα!
Ελένη: Από την στιγμή που διαπίστωσα τις δυνατότητες και τις ευκαιρίες που σου δίνει μια πόλη σαν το Λονδίνο, συνειδητοποίησα ότι δεν θα μπορούσα να γυρίσω πίσω ξανά. Όταν προσαρμόζεσαι σε έναν τρόπο ζωής τόσο έντονο, είναι δύσκολο να αλλάξεις. Μπορεί κάποιες στιγμές να ήταν δύσκολες (κυρίως ψυχολογικά) και να έπρεπε να ξεπεράσω κάποια εμπόδια, αλλά αυτό με έκανε μόνο πιο δυνατή. Ίσως να επέλεγα να γυρίσω στο τέλος της καριέρας μου ή όταν θα ξέρω ότι δεν χρειάζεται πλέον να παλεύω για κάθε ευκαιρία που εμφανίζεται.
Πόσο σημαντικό ρόλο έπαιξε αυτή η εμπειρία στην ανάπλαση του χαρακτήρα σας;
Πέγκυ: Ωραία ερώτηση. Ήταν μια σημαντική εμπειρία για μένα και με καθόρισε σε πολλούς τομείς. Αρχικά το κομμάτι της ανεξαρτησίας ήταν ένας σημαντικός σταθμός καθώς ένιωσα ότι μπορούσα να ανταπεξέλθω μόνη μου στα εκάστοτε ζητήματα και αυτό ενίσχυσε και την αυτονομία μου. Η εμπειρία της αλληλεπίδρασης με άτομα από διαφορετικές χώρες με βοήθησε στο να "ανοίξουν οι ορίζοντες μου" γιατί όντως αυτό που αποκαλούμε αποδοχή της διαφορετικότητας έχει να κάνει και με τις δικές μας διαφορετικές πτυχές που φέρει ο καθένας. Και σίγουρα με έκανε να αγαπήσω τα ταξίδια και να μάθω να προσαρμόζομαι σε καινούργιες συνθήκες.
Αναστάσης: Το ότι είχα την ευκαιρία να σπουδάσω αλλά και να ζήσω στο εξωτερικό είχε, και εξακολουθεί να έχει, σημαντικό αντίκτυπο στον χαρακτήρα μου. Μου δόθηκε η ευκαιρία να ζήσω σε μία ανοιχτή και φιλόξενη κοινωνία που δεν αντιμετωπίζει το διαφορετικό με καχυποψία (γιατί ας μην ξεχνάμε πως στην προκειμένη περίπτωση εγώ είμαι το διαφορετικό μέσα σε μια κοινωνική «νόρμα»). Επομένως, έμαθα να προσπαθώ να βλέπω τον κόσμο από πολλές διαφορετικές οπτικές, να είμαι πιο ανεκτικός στις απόψεις του άλλου, πιο διαλλακτικός και λιγότερο απόλυτος. Είναι σίγουρα μια εμπειρία που με έχει διαμορφώσει σαν χαρακτήρα και είμαι ευγνώμων για αυτή.
Ελένη: Η μετάβαση από μια χώρα σαν την Ελλάδα σε μια πόλη σαν το Λονδίνο είναι τεράστια. Δεν μπορείς να επιζήσεις αν προσπαθήσεις να παραμείνεις ο ίδιος άνθρωπος. Το μυστικό είναι να είσαι ανοιχτός σε νέες ιδέες, νέες εμπειρίες και να μπορείς να δέχεσαι την διαφορετικότητα. Μπορώ να πω με απόλυτη σιγουριά ότι δεν είμαι ο ίδιος άνθρωπος που ήμουν 5 χρόνια πριν. Αλλά αυτό εξαρτάται πάντα από το πόσο αφήνεις τον εαυτό σου να επηρεαστεί από τις αλλαγές γύρω σου και αν θέλεις να γίνεις μέρος αυτής της κοινωνίας.
Ποιες διαφορές παρατηρήσατε στον τρόπο ζωής των φοιτητών αλλά και γενικότερα των ανθρώπων στη Σκωτία/ Ιρλανδία/Αγγλία και στην Ελλάδα;
Πέγκυ: Μου έκανε εντύπωση η βιβλιοθήκη, που στην Ελλάδα είχα συνηθίσει να πηγαίνουν οι φοιτητές μόνο κατά τις περιόδους της εξεταστικής εκεί ήταν γεμάτες από το Σεπτέμβρη. Οι φοιτητές έδειχναν μια διάθεση ενασχόλησης με τις σπουδές όχι μόνο στην εξεταστική έτσι όπως είχα συνηθίσει και αυτό μου έκανε εντύπωση. Επίσης, στο κοινωνικό κομμάτι ήταν πολύ πιο ανοιχτοί στο να δεχθούν νέα μέλη στις παρέες και να είναι πιο ανοιχτοί στη διαπολιτισμικότητα και αυτό ήταν πολύ όμορφο.
Αναστάσης: Συνυπάρχοντας με ανθρώπους από την Ιρλανδία αλλά και από πολλά άλλα μέρη του κόσμου, κάποιος διαπιστώνει πως όλοι μας έχουμε παρόμοιες φοβίες και ανασφάλειες, τις οποίες μπορεί να εκφράζουμε και να αντιμετωπίζουμε με πολύ διαφορετικό τρόπο. Όπως και στην Ελλάδα, οι άνθρωποι εδώ εκτιμούν την «καλοπέραση» και τους αρέσει το φαγητό, το ποτό και η καλή παρέα.
Ωστόσο, η ζωή εδώ είναι κάπως πιο οργανωμένη συγκριτικά με την Ελλάδα, και αυτό συνεισφέρει στην ηρεμία και θετική αύρα όλων των ανθρώπων, ντόπιων και μη. Γενικά, θαυμάζω τους Ιρλανδούς γιατί ζουν και εξελίσσονται προσπαθώντας να αναδείξουν το θετικά γύρω τους, αντί να ασκούν μόνο άσχημη κριτική. Αυτό φυσικά μεταφέρεται και στην ακαδημαϊκή ζωή όπου οι νέοι επιστήμονες σαν κι εμένα, λαμβάνουν τόσο την απαραίτητη κριτική όσο και την πολύ-αναμενόμενη επιβράβευση. Πέρα από αυτό, οι φοιτητές εδώ έχουν πρόσβαση σε σύγχρονες βιβλιοθήκες ,λογισμικά και εργαλεία που χρειάζονται ώστε να αφοσιωθούν με ηρεμία στις σπουδές τους. Δυστυχώς, αυτό δεν είναι πια δεδομένο στην Ελλάδα
Ελένη: Πολλές διαφορές! Όπως για παράδειγμα ο τρόπος εκπαίδευσης βασίζεται κυρίως στην διαμόρφωση του ατόμου από μαθητή σε επαγγελματία. Ακόμη και μαθαίνοντας βασικά πράγματα που θα χρησιμεύσουν αργότερα στην επαγγελματική ζωή του ατόμου. Άλλη μια σημαντική διαφορά είναι η τήρηση των κανόνων, δηλαδή ακόμη και σε ασήμαντα καθημερινά πράγματα. Και η πιο σημαντική διαφορά με τους Έλληνες είναι η σχέση με την οικογένεια. Για τον Έλληνα η οικογένεια είναι κοντά, είναι το παν, ενώ οι Άγγλοι έχουν μάθει να αποχωρίζονται από την οικογένεια. Γι’ αυτό και η μοναχική ζωή για έναν Άγγλο δεν φαίνεται τόσο δύσκολη όσο για έναν Έλληνα.
Τι θα λέγατε στον νεότερο εαυτό σας πριν αναχωρήσει για τη Σκωτία/ Ιρλανδία/Αγγλία;
Πέγκυ: Υπέροχη ερώτηση για κλείσιμο. Θα του έλεγα απλά “Ζήσε το και μη φοβηθείς αν πέσεις. Απλά έπεσες”.
Αναστάσης: Μην αγχώνεσαι τόσο πολύ! Τα πράγματα θα πάνε πολύ καλυτέρα απ’ ότι περιμένεις. Θα βρεις εκεί το δεύτερο σπίτι σου και οι άνθρωποι γύρω σου θα γίνουν η δεύτερη οικογένειά σου!
Θα ήθελα να τονίσω ότι αυτή είναι η δική μου εμπειρία στην Ιρλανδία και αναγνωρίζω πως πολύ συμπατριώτες μου μπορεί να έχουν διαφορετική άποψη!
Ελένη: Το μόνο που θα έλεγα, θα ήταν να μην στεναχωριέσαι για τα άτομα που αφήνεις πίσω. Γιατί η Ελλάδα είναι μια 3ωρη πτήση μακριά, και το σπίτι σου δεν παύει να είναι εκεί που είναι η οικογένεια σου.
Τελικά, η φοιτητική σταδιοδρομία με ευρωπαϊκό αέρα είναι πράγματι μία σειρά συνεχών εκπλήξεων. Παρ’ ότι φαίνεται σαν ένα ταξίδι στο άγνωστο, μπορεί να μας οδηγήσει στο δεύτερο σπίτι μας. Και σίγουρα είναι η ιδανική επιλογή για τους λάτρεις του πλουραλισμού και της οργάνωσης!
Ευχαριστούμε πολύ την κυρία Καραγιάννη, τον κύριο Καρακολίδη και την κυρία Τσιόφα που μοιράστηκαν μαζί μας τις σκέψεις και τις εμπειρίες τους. Είμαστε βέβαιοι ότι οι απαντήσεις τους προσέφεραν ανακούφιση και ενθουσιασμό στους φιλόδοξους/-ες μελλοντικούς/-ες φοιτητές και φοιτήτριες του εξωτερικού!
Εμείς κρατάμε πως η “απόδραση” σε μία ευρωπαϊκή χώρα είναι ένας καλός τρόπος να βρει κανείς αυτό που του ταιριάζει. Αγκαλιάζοντας τη διαφορετικότητα, ζώντας στο τώρα και μένοντας αισιόδοξος/η. Γιατί τα πράγματα θα πάνε καλύτερα απ’ ότι περιμένουμε, καλύτερα απ’ όσο θα φανταζόμασταν!
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου