Κάπου κάπου να μου γράφεις και μια κάρτα.

 Όλοι εμείς οι μετά το ‘00 γεννηθείσες και γεννηθέντες, πιθανώς και οι λίγο μεγαλύτεροι, δεν βιώσαμε ομολογουμένως τη λαχτάρα της αναμονής ενός γράμματος και τις κλεφτές ματιές από το παράθυρο του δωματίου μας, μήπως ο ταχυδρόμος κουβαλάει κάτι που προορίζεται για εμάς. Δεν θυμάμαι ακριβώς την τελευταία φορά που έλεγξα το γραμματοκιβώτιο του σπιτιού μου, πάντως σας διαβεβαιώνω πως ούτε ευχετήρια κάρτα περίμενα, ούτε γράμμα κάποιου φίλου που δεν θα έβλεπα στο εγγύς μέλλον. Πιο πιθανό την άφιξη κάποιας διαδικτυακής παραγγελίας, που εν καιρώ εγκλεισμού έβριθαν, ή την "ευχάριστη" έκπληξη κάποιου λογαριασμού που έχρηζε πληρωμής. Προ λίγου καιρού, άκουσα δύο ηλικιακά πρεσβύτερες κυρίες να συζητούν επικριτικά για το πως "κανένας νέος δεν γράφει γράμματα σήμερα", γεγονός που όντως, δεν δυνάμεθα να αμφισβητήσουμε σαν γενιά, που για ό,τι και αν θέλουμε να επικοινωνήσουμε, τα κινητά ως προέκταση του χεριού μας, είναι εκεί για εμάς οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας. Εν αντιθέσει με την γραπτή αλληλογραφία, η αποστολή ενός μηνύματος από τις πλατφόρμες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης απαιτεί μόνο αρκετή μπαταρία στην εκάστοτε ηλεκτρονική συσκευή, και κάπου εδώ λοιπόν γεννιέται το ερώτημα: «Σε τι χρησιμεύουν τα γράμματα σήμερα;»

 Στο μυαλό της πλειονότητας των νέων, η λειτουργία της λευκής κόλλας χαρτιού και των μπλε στυλό είναι αποκλειστικά συνυφασμένη με την εκπόνηση εργασιών -αυτών των καταναγκαστικών- με την αποπνικτική καταληκτική ημερομηνία υποβολής. Δυστυχώς ή ευτυχώς, ζήσαμε και γαλουχηθήκαμε σε μία κοινωνία όπου όλες οι γνωριμίες εκ του σύνεγγυς κρύφτηκαν πίσω από ηλεκτρονικές διευθύνσεις, τα «Με αγάπη, ο/η…» στην αποφώνηση των γραμμάτων αντικαταστάθηκαν από την πληθώρα συμβόλων καρδιάς, ενώ η ταχεία και εύχρηστη ηλεκτρονική αλληλογραφία εκφύλισε καθετί συναισθηματικά φορτισμένο χάριζε απλόχερα ένα γράμμα. Οι λιγότερο ρομαντικοί, θα πουν πως η συγγραφή γραμμάτων είναι αναμφίβολο άχθος, σε βάζει σε μία ατέρμονη διαδικασία αναζήτησης χαρτιού αλληλογραφίας, φακέλου, γραμματοσημάτων και μουτζούρων, ενώ με την ευθεία αποστολή μηνυμάτων έχουν υπερκεραστεί εδώ και καιρό τέτοιου είδους υποχρεώσεις. Συμφωνώ και επαυξάνω λοιπόν, αν αυτό θέλετε να ακούσετε. Παραλείπουμε, όμως, ηθελημένα ή και άθελα μας, τον “ένδον ήχο” τους, όπως θα έλεγε και ο Καντίνσκυ, τον γραφικό χαρακτήρα που αποτελεί σημείο αναγνωρίσεως του κάθε γράφοντος, αλλά ιδιαίτερα την υλική τους υπόσταση, την δυνατότητα αναψηλάφησης τους και την ανεκτίμητη αξία τους. Είναι ένα μικρό δώρο ες αεί, που διαφυλάσσει την μνήμη της συγκεκριμένης στιγμής. 

  Όλα αυτά βέβαια, μπορεί να φαντάζουν σουρεαλιστικά μπροστά στις επιτακτικές ανάγκες που πρέπει να εξυπηρετηθούν στον ασθματικό ρυθμό της καθημερινότητας. Που κρύβεται όμως η ειδοποιός διαφορά μεταξύ ηλεκτρονικής και έντυπης αλληλογραφίας και η λογική εξήγηση πίσω από την εξαφάνιση των γραμμάτων; Στην εποχή που όλα γύρω μας ψηφιοποιούνται, θα ήταν αδιανόητο εταιρείες κολοσσοί και επιχειρήσεις να πρέπει να επαφίενται σε ταχυδρομεία και ταχυδρόμους για το πιο μηδαμινής σημασίας μέχρι το πιο σημαντικό μήνυμα που χρήζει αποστολής. Για αυτό ακριβώς τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και η ηλεκτρονική επικοινωνία έχουν αποδείξει και εξακολουθούν να αποδεικνύουν περίτρανα πως ήρθαν για να μείνουν (και καλά έκαναν), αν και προοιωνίζεται πως κάθε έκφανση της ζωής μας θα είναι νοσηρά εξαρτημένη από αυτά οσονούπω. Μπορεί η αλληλογραφία να στάθηκε για πολλούς αιώνες ένας εξιδανικευμένος τρόπος επαφής και οι περισσότερες επιστολές να αποτελούν ανόθευτες ιστορικές πηγές, αλλά πράγματι, δεν μπορούν να καρποφορήσουν στα σύγχρονα χρησιμοθηρικά εδάφη.

Στα μυθιστορήματα του Μπαλζάκ, του Ντοστογιέφσκι, του Τολστόι… οι ήρωες ολημερίς κι ολονυχτίς αλληλογραφούν! Ακόμα και οι ίδιοι οι λογοτέχνες, όπως ο Σεφέρης, ο Καρυωτάκης, η Πολυδούρη, ο Καββαδίας αλλά και ένδοξοι ήρωες του ‘21 όπως ο Κολοκοτρώνης επιδόθηκαν στην αλληλογραφία και την εκμεταλλεύτηκαν ως αφορμή καταγραφής των σκέψεων και συναισθηματικών κραδασμών και διακυμάνσεων τους. Ιδιαίτερα όμως να σημειωθεί και πως οι συγγραφείς, είχαν ανέκαθεν μία ιδιόμορφη σχέση με την ερωτική αλληλογραφία. Με τις επιστολές τους έπλεκαν το φάσμα του απόντος και του παντοτινά ερχόμενου νυμφίου, ερωτοτροπούσαν μακριά από τα βέβηλα βλέμματα των τρίτων, έτρεφαν με αυτές την φλογισμένη επιθυμία. «Η επιθυμία έχει μια ψηλή κορμοστασιά και στις παλάμες της καίει η απουσία.», λέει ο Ελύτης, και αφουγκράζομαι και εγώ το κάψιμο αυτό στα σωθικά του. 

  Είμαι βαθιά πεπεισμένη πως τα email και τα direct messages εξυπηρετούν ολόσωστα τον σκοπό τους, και χωρίς αυτά θα μας έλεγαν, δικαίως, και παλαιολιθικούς... Πριν λίγα χρόνια όμως άκουσα πως το επάγγελμα του ταχυδρόμου θα έχει εξαφανιστεί εντελώς μέχρι το 2020. Για να μην έχει εξαφανιστεί, φαντάζομαι πως κάπου κάπου κουβαλούν και κάποιο γράμμα, πέρα από γιγαντώδη δέματα, ε;